Kartka z kalendarza - 16 kwietnia

1972 - o godz. 17:54:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A CCAFS (Launch Complex 39A, Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Saturn-5 (nr SA-511) wyniesiono na orbitę amerykański statek kosmiczny CMS-113 „Casper” i lądownik LM-11 "Orion" w misji Apollo 16.
Była to 5 załogowa misja na Księżyc. Dodatkowo do modułu serwisowego przytwierdzony był satelita PFS 2 (Particles & Fields Subsatellite 2 - podsatelita cząstek i pól), który został wypuszczony na orbicie wokółksiężycowej w dniu 24 kwietnia o 21:56:09 UTC, a jego zadaniem było badanie środowiska plazmy, cząstek i pola magnetycznego Księżyca oraz sporządzenie mapy księżycowego pola grawitacyjnego, natomiast w lądowniku znajdował się ALSEP (Apollo Lunar Surface Experiments Package), który składał się z zestawu instrumentów naukowych umieszczonych w miejscu lądowania przez astronautów. Instrumenty zostały rozmieszczone wokół stacji centralnej i połączone kablami, które dostarczały energię do obsługi instrumentów i komunikacji, dzięki czemu dane zebrane podczas eksperymentów mogły zostać przekazane na Ziemię.

2

3

4

Źródło:

• NSSDCA - Apollo 16 Command and Service Module (CSM)
• NSSDCA - Apollo 16 SIVB
• NSSDCA - Apollo 16 Lunar Module /ALSEP

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 13 kwietnia

1970 - około 56 godzin po rozpoczęciu misji Apollo 13, w zbiorniku tlenu modułu serwisowego doszło do eksplozji.
Załoga została zmuszona do okrążenia Księżyca i powrotu na Ziemię bez lądowania na Księżycu. Wykorzystali moduł księżycowy Aquarius jako łódź ratunkową, wyłączając moduł dowodzenia Odyssey i podróżując przez większość drogi do domu w dwuosobowym module księżycowym.

Źródło:

• NSSDCA- Apollo 13 CSM

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 27 stycznia

1967 - podczas testów przedstartowych na platformie startowej LC-34 CCAFS (Launch Complex 34 Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) uległ zniszczeniu w wyniku pożaru moduł dowodzenia CSM-012 (Command and Service Module) pojazdu kosmicznego AS-204.
W wyniku nieszczęśliwego wypadku zginęła cała trzyosobowa załoga:

• Virgil "Gus" Grissom,
• Edward H. White II,
• Roger B. Chaffee

W wyniku dochodzenia stwierdzono, że do wypadku doszło w wyniku zaniedbań i splotu nieszczęśliwych zdarzeń; problemów z komunikacją, wadliwej instalacji elektrycznej, nasyconej tlenem atmosfery wewnątrz pojazdu, skomplikowanego i długiego czasu otwierania włazu.
24 kwietnia 1967 roku George E. Mueller (z-ca administratora załogowych lotów kosmicznych) ogłosił zmianę nazwy pojazdu AS-204 jako Apollo  1 aby uczcić pamięć zmarłych astronautów.

Apollo 1 Crew - Gus Grissom, Ed White, Roger Chaffee
Photo credits: NASA

1981 - o godz. 14:58:00 UTC ze stanowiska 43/3 kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Wostok-2M wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę nadzoru radiowego Kosmos-1242.
Satelita należał do wojskowego systemu nadzoru radiowego ELINT (Electronic signals intelligence) o nazwie Tselina-D, a jego głównym celem było określanie dokładnej lokalizacji obiektów emitujących fale radiowe, a także ich typu, trybu działania i stopnia aktywności.

1983 - o godz. 08:38:00 UTC  z kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Soyuz-U wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę nadzoru fotograficznego Kosmos 1438.
Satelita należał do trzeciej generacji wojskowych satelitów foto rozpoznawczych Zenit w wersji 6U, które posiadały nową kamerę wysokiej rozdzielczości, panele słoneczne i silnik z możliwością ponownego uruchomienia, dzięki czemu orbita satelity mogła być zmieniana w trakcie jego misji, po 13 dniach kapsuła z kamerami wracała na ziemię. Była to wersja uniwersalna przeznaczona do pracy na niskiej orbicie (fotografie wysokiej rozdzielczości) jak i na wysokiej orbicie (fotografie ogólne).

1985 - o godz. 21:23:23 UTC na lądowisku wahadłowców SLF-15 KSC (Shuttle Landing Facility Runaway 15 Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wylądował prom kosmiczny Discovery misja STS-51-C.
Misja trwała 3 dni 1 godz. 33 min. 23 sek. w tym czasie wahadłowiec wykonał 49 orbit i pokonał dystans 2 010 000 km.

Źródło:

• NASA - Apollo1
• Zdjęcie załogi Apollo 1 - NASA Images
• NSSDCA - Cosmos 1242
• NSSDCA - Cosmos 1438
• NSSDCA - STS 51C

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 21 grudnia

Kartka z kalendarza - 21 grudnia

1964 - o godz. 09:00:03 UTC z kompleksu startowego LC-17A w CCSFS (Cape Canaveral Space Force Station) wystrzelono rakietę nośną Thor-Delta C (Thor 393 / Delta 027) z amerykańskim satelitą naukowym Explorer 26.
Podstawowym celem misji było badanie pola magnetycznego Ziemi.

1966 - o godz. 10:19:00 UTC z kosmodromu Bajkonur wystrzelono rakietę nośną Mołnia 8K78M z radziecką bezzałogową sondą kosmiczną Łuna 13.
Celem misji było wykonanie zdjęć miejsca lądowania w pełnej panoramie oraz badanie fizyczne gruntu na powierzchni Księżyca.

1968 - o godz. 12:51:00 UTC ze stanowiska startowego LC 39A w KSC (Kennedy Space Center) na Przylądku Canaveral wystartowała rakieta nośna Saturn V SA-503 z załogową misją Apollo 8.
Była to pierwsza misja podczas, której ludzie opuścili orbitę okołoziemską i dotarli do innego obiektu kosmicznego, najdalsza podróż kosmiczna, a także przebywanie na orbicie Księżyca.

1978 - na powierzchni Wenus wylądował lądownik z aparaturą naukową radzieckiej sondy kosmicznej Wenera 12, który przez 110 minut po wylądowaniu przekazywał dane z powierzchni, natomiast platforma transportowa przeleciała w pobliżu planety przekazując na Ziemię dane z lądownika, a następnie pozostała na orbicie heliocentrycznej (wokółsłonecznej) kontynuując badania przestrzeni międzyplanetarnej.

Źródło:

• NSSDCA - Explorer 26
• NSSDCA - Luna 13
• NSSDCA - Apollo 8
• NSSDCA - Venera 12

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 14 grudnia

Kartka z kalendarza - 14 grudnia

1903 - Pierwsze wydarzenie, które rozpoczyna podróż ludzkości w przestworza.
Wilbur Wright po wygranym rzucie monetą jako pierwszy usiadł za sterami samolotu Flyer.
Samolot poderwał się z szyny startowej jednak po 3,5 sekundy lotu w odległości około 12 m spadł i wbił się w piach co spowodowało niewielkie uszkodzenia przodu.
Test nie nie został zaliczony, a próbę przełożono na 17 grudnia.

1962 - o godz. 19:59:28 UTC amerykańska sonda kosmiczna Mariner 2 jako pierwszy ziemski pojazd zbliżyła się do Wenus i przeleciała w odległości 34 773 km od powierzchni planety.
W tym czasie sonda wykonała szereg badań  za pomocą znajdujących się na pokładzie przyrządów w tym pomiary temperatury powierzchni i pola magnetycznego planety.

1972 - o godz. 22:54:37 UTC z powierzchni Księżyca wystartował lądownik księżycowy LM "Challenger" misji Apollo-17 z  astronautami Gene Cernan - dowódca lądownika i Harrison Schmitt - pilot modułu księżycowego.
Była to ostatnia misja załogowa, która przebywała na Księżycu w XX wieku.

Start pojazdu LM "Challenger" z powierzchni Księżyca

1977 - o godz. 09:36:00 UTC z platformy startowej LC-43/4 w Plesiecku (ZSRR) wystartowała rakieta nośna Wostok-2M z satelitą meteorologicznym Meteor 2-3.
Na pokładzie znajdowała się aparatura meteorologiczna, system zasilania elektrycznego, system radiowy do precyzyjnych pomiarów elementów orbitalnych oraz system telemetrii radiowej.

Źródło:

• NSSDCA - Mariner 2
• NSSDCA - Meteor 2-3
• Skyrocket - Meteor M2
• NSSDCA - Apollo 17 Lunar Module /ALSEP

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 7 grudnia

Kartka z kalendarza - 7 grudnia

Apollo 17 Crew Insignia

1972 - o godz. 05:33:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A w KSC (Kennedy Space Center) na Florydzie wystartowała rakieta nośna Saturn V (SA-512) ze statkiem kosmicznym CMS-114: „America” i lądownikiem LM-12: „Challenger” w misji Apollo 17.
Była to 6 załogowa misja na Księżyc i zarazem ostatnia w ramach Programu Apollo.

2018 - o godz. 18:23:34 UTC  z kosmodromu Xichang w Chinach wystrzelono rakietę Chang Zheng 3B (CZ-3B) z chińską sondą kosmiczną Chang’e 4.
Celem misji było dostarczenie na Księżyc lądownika i łazika oraz zbadanie powierzchni wokół miejsca lądowania.

Źródło:

• Apollo 17 Command and Service Module (CSM)
• Apollo 17 Lunar Module /ALSEP
• NSSDCA - Chang'e 4

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 2 grudnia

Kartka z kalendarza - 2 grudnia

Sonda kosmiczna Mars 3

1971 - o godz.13:49:00 UTC na powierzchni Marsa osiadł lądownik Mars 3 z łazikiem PrOP-M (pol. instrument oceny drożności – Mars).
Był to pierwszy pojazd, który bezpiecznie osiadł na powierzchni planety, jednak po 14 sekundach utracono połączenie z lądownikiem co uniemożliwiło uruchomienie łazika.
Na orbicie Marsa pozostał orbiter Mars 3, który prowadził obserwacje planety wraz z Mars 2 (jego lądownik został zniszczony kilka dni wcześniej podczas lądowania - 27 listopada 1971).

1974 - o godz.09:40:00 UTC z kosmodromu Bajkonur wystartowała rakieta Sojuz 11A511 z pojazdem kosmicznym Soyuz 16 (Sojuz 7K-TM).
Była to testowa misja w celu sprawdzenia pojazdu dla wspólnych zadań rosyjsko-amerykańskich, połączenia na orbicie pojazdów Soyuz-Apollo, ASTP (Apollo-Soyuz Test Program - program testowy Apollo-Soyuz).

1988 - o godz.14:30:34 UTC ze stanowiska startowego LC-39B w KSC (Kennedy Space Center) na Florydzie wystartowała misja STS-27 wahadłowca Atlantis.
Była to 27 misja STS programu lotów wahadłowców i 3 promu kosmicznego Atlantis, a jej celem było wyniesienie na orbitę wojskowego satelity rozpoznania radarowego Lacrosse 1.

1990 - o godz. 06:49:01 UTC ze stanowiska startowego LC-39A w KSC (Kennedy Space Center) na Florydzie wystartowała misja STS-35 wahadłowca Columbia.

Była to 38 misja STS programu lotów wahadłowców i 10 promu kosmicznego Columbia, a jej celem była ciągła obserwacja przestrzeni kosmicznej w ultrafiolecie i promieniowaniu rentgenowskim za pomocą czterech oddzielnych teleskopów zainstalowanych w obserwatorium ASTRO-1 umieszczonego w ładowni wahadłowca.

STS-61 launch

1993 - o godz. 09:27:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39B w KSC (Kennedy Space Center) na Florydzie wystartowała misja STS-61 wahadłowca Endeavour.
Była to 59 misja STS programu lotów wahadłowców i 5 promu kosmicznego Endeavour, a jej celem było naprawa Kosmicznego Teleskopu Hubble’a (HST - Hubble Space Telescope).

1995 - o godz. 08:08:00 UTC  ze stanowiska startowego LC-14 CCSFS (Cape Canaveral Space Force Station) na przylądku Canaveral wystartowała rakieta Atlas-2 AS z sondą kosmiczną SOHO (Solar and Heliospheric Observatory).
Sonda jest wspólnym projektem ESA i NASA, i ma na celu prowadzenie badań związanych ze zjawiskami zachodzącymi na powierzchni Słońca oraz nad wiatrem słonecznym i jego wpływem na naszą planetę.

Źródło:

• NSSDCA - Mars 3
• NSSDCA - Soyuz 16
• NSSDCA - STS 27
• NSSDCA - STS 35 / Astro 1
• NSSDCA - STS 61
• NSSDCA - SOHO
• SOHO NASCOM NASA

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 24 listopada

Kartka z kalendarza - 24 listopada

Apollo 12 crew insignia

1969 - o godz. 20:58:24 UTC w rejonie Wysp Pago Pago na Oceanie Spokojnym, wodował moduł dowodzenia CSM-108 (Command Service Module) "Yankee Clipper" misji Apollo 12.
Była to szósta załogowa misja w ramach programu Apollo i druga z udanym lądowaniem ludzi na Księżycu.

STS-44 Crew Insignia

1991 - o godz.  23:44:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A w KSC (Kennedy Space Center) na Florydzie wystartowała misja STS-44 wahadłowca Atlantis.
Była to 44 misja STS programu lotów wahadłowców i 10 promu kosmicznego Atlantis, a jej celem było umieszczenie na orbicie satelity wczesnego ostrzegania DSP (Defense Support Program).

1995 - NASA odebrała ostatnie dane telemetryczne wysłane przez bezzałogową sondę kosmiczną Pioneer 11.

Sonda została wyniesiona 6 kwietnia 1973

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 19 listopada

1969 - o godz. 06:54:35 UTC na powierzchni Księżyca wylądował moduł księżycowy LM-6 Apollo 12 z astronautami: Charles „Pete” Conrad Jr.  - dowódca, Alan LaVern Bean - pilot modułu księżycowego, w tym czasie Richard Francis „Dick” Gordon, Jr. pozostał w module dowodzenia CSM–108 na orbicie Księżyca.

1996 - o godz. 19:55:47 UTC ze stanowiska startowego LC-39B w KSC (Kennedy Space Center) na Florydzie wystartowała misja STS-80 wahadłowca Columbia.

1997 - o godz. 19:46:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39B w KSC (Kennedy Space Center) na Florydzie wystartowała misja STS-87 wahadłowca Columbia.

1999 - o godz. 22:30 UTC ze stanowiska startowego LA-4/SLS-1 na kosmodromie Jiuquan, wystartowała rakieta CZ-2F (Changzheng 2F, ang. Long March 2F, pol. Długi Marsz 2F) z załogową kapsułą Shenzhou 1.
Był to testowy lot bez załogi, a głównym zadaniem misji był test rakiety nośnej.

2005 - o godz. 21:10:00 UTC japońska sonda kosmiczna Hayabusa (pol. sokół wędrowny) wylądowała na  planetoidzie (25143) Itokawa.
Celem misji było zebranie próbek i dostarczenie na Ziemię (13 czerwca 2010).

2012 - po podpisaniu dokumentów akcesyjnych (13 września 2012) i ratyfikacji przez polski Parlament oraz Prezydenta RP, Polska oficjalnie stała się dwudziestym państwem członkowskim ESA  (Europejskiej Agencji Kosmicznej).

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 14 listopada

1965 - Wysłana z Ziemi 10 listopada radziecka sonda kosmiczna Zond 6 okrążyła Księżyc.

1969 - o godz. 16:22:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A w KSC (Kennedy Space Center) na Florydzie wystartowała rakieta Saturn V SA-507 ze statkiem kosmicznym CSM–108 (moduł dowodzenia), LM-6 (lądownik księżycowy) stanowiącym misję Apollo 12.
Na pokładzie znajdowała się załoga w składzie: Pete Conrad - dowódca, Richard Gordon - pilot modułu dowodzenia, Alan Bean - pilot modułu księżycowego

1971 - bezzałogowa sonda kosmiczna Mariner 9 (pol. Żeglarz 9) weszła na orbitę Marsa, tym samym została pierwszym wysłanym z Ziemi sztucznym satelitą innej planety.

2008 - o godz. 14:36 UTC od indyjskiej sondy kosmicznej Chandrayaan-1 (orbitera) odłączył się lądownik MIP (Moon Impact Probe), który o godz. 15:01 UTC rozbił się na powierzchni Księżyca.
Podczas opadania lądownik wykonywał zdjęcia powierzchni oraz pomiary atmosfery.

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza