Kartka z kalendarza - 20 września

1966 - o godz. 12:32:00 ze stanowiska startowego LC-36A CCAFS (Cape Canaveral Air Force Station) Floryda (USA) za pomocą rakiety nośnej Atlas-LV3C Centaur-D (AC- 7) wyniesiono na orbitę amerykańską sondę księżycową Surveyor 2.
Pojazd był drugim z serii sond przeznaczonych do miękkiego lądowania na powierzchni Księżyca w celu określenia charakterystyki terenu Księżyca na potrzeby lądowania na misji Apollo.
Podczas manewru korekty kursu w połowie dystansu, jeden z silników nie uruchomił się, co spowodowało niezrównoważony ciąg, który spowodował odwrócenie statku kosmicznego na pozostałe 54 godziny lotu. Próby uratowania misji nie powiodły się. Kontakt ze statkiem kosmicznym został utracony 22 września o godzinie 9:35 UTC. Sonda była wycelowana w Sinus Medii, ale rozbiła się w pobliżu krateru Copernicus. Obliczono, że statek kosmiczny uderzył w powierzchnię Księżyca 23 września 1966 roku o godzinie 03:18 UTC.

1966 - o godz. 21:07:00 UTC ze stanowiska startowego SLC-3W VAFB (Vandenberg Air Force Base) Kalifornia (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-SLV2A Agena-D (nr 477) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę nadzoru fotograficznego KH-4A 36 (KeyHole-4A nr 36).
Był to 36 satelita piątej generacji satelitów KH-4A (Keyhole-4A) programu Corona, rozpoznania optycznego, na pokładzie którego znajdowały się dwie panoramiczne kamery J-1 o ogniskowej 61 cm i rozdzielczości terenowej 2,7 m oraz 4-cm kamera indeksowa o ogniskowej 38 mm, rozdzielczości terenowej 162 m i pokryciu kadru 308 km × 308 km.
Inne oznaczenia misji: Corona 112, Mission 1035, OPS 1703

1968 - o godz. 14:40:00 UTC ze stanowiska startowego LC-133/1 Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Kosmos-2 (11K63 nr 31) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę wojskowego Kosmos 242 (11F620, DS-P1-I nr 4).
Satelita zbudowany przez ukraińską firmę Yangel's OKB-586 / KB Yuzhnoye, należał do serii małych satelitów typu DS-P1-I (Dnepropetrovsk Sputnik), a wykorzystywany był do kalibracji radarów obserwacji przestrzeni kosmicznej i wczesnego ostrzegania.

1974 - o godz. 09:36:00 UTC ze stanowiska startowego LC-31/6 Baikonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Woschod (Voskhod 11A57 nr 78031-194) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę rozpoznania fotograficznego Kosmos 685 (Zenit-2M nr 51, Gektor nr 51).
Satelita należał do drugiej generacji wojskowych satelitów foto rozpoznawczych Zenit w wersji 2M, który wykonywał zdjęcia w niskiej rozdzielczości, a po 8 dniach kapsuła z filmem powracała na ziemię. Wprowadzone ulepszenia obejmowały nowy system kamer i dodanie paneli słonecznych, a na pokładzie znajdowały się także urządzenia ELINT (electronic intelligence - wywiad elektroniczny).

1977 - o godz. 01:12:00 UTC ze stanowiska startowego LC-43/4 Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Wostok-2M (Vostok-2M 8A92M nr 78026-393) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę Kosmos 955 (11F619, Ikar, Tselina-D nr 13).
Satelita należał do wojskowego systemu nadzoru radiowego ELINT (Electronic signals intelligence) o nazwie Tselina-D, a jego głównym celem było określanie dokładnej lokalizacji obiektów emitujących fale radiowe, a także ich typu, trybu działania i stopnia aktywności.

1977 - o godz. 17:28:00 UTC ze stanowiska startowego LC-200/40 Baikonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Proton-K Blok-DM (8K82K nr 291-02) wyniesiono na orbitę radzieckiego geostacjonarnego satelitę telekomunikacyjnego Ekran 2 (11F647 Ekran 12L).
Był to drugi satelita systemu Ekran (znany również jako Stationar-T), systemu który był pierwszym w Związku Radzieckim i pierwszą na świecie usługą telewizji bezpośrednio do domu. Zapewniał transmisję telewizji kolorowej na Syberię i Daleką Północ.

Źródło:

• NSSDCA - Surveyor 2 (1966-084A)
• NSSDCA - KH-4A 1035 (1966-085A)
• NSSDCA - Cosmos 242 (1968-079A)
• NSSDCA - Cosmos 685 (1974-073A)
• NSSDCA - Cosmos 955 (1977-091A)
• NSSDCA - Ekran 2 (1977-092A)

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 28 marca

1969 - o godz. 16:00:00 UTC ze stanowiska startowego 133/1 kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Kosmos-2 (nr 39) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę Kosmos 275 (DS-P1-I nr 5).
Satelita należał do serii satelitów DS-P1-I  (Dnepropetrovsk Sputnik) i był uzupełnieniem serii DS-P1-Yu, a wykorzystany jako cel do kalibracji radarów nadzoru kosmicznego i wczesnego ostrzegania.

1978 - o godz. 01:26:00 UTC ze stanowiska startowego 132/1 kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Kosmos-3M (nr 180) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę nawigacji wojskowej Kosmos 996 (Parus #14).
Satelita należał do konstelacji satelitów Parus (system nawigacji Tsiklon-B), a informacje nawigacyjne uzyskano z transmisji VHF z przesunięciem Dopplera (około 150 i 400 MHz) pozycji satelity i danych orbitalnych. Pobierając poprawki z kilku satelitów, można było obliczyć lokalizację użytkownika z dokładnością do 100 m.

Źródło:

• NSSDCA - Cosmos 275
• NSSDCA - Cosmos 996

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 26 stycznia

1962 - o godz. 20:30:00 UTC z kompleksu startowego LC-12 CCSFS (Launch Complex 12, Cape Canaveral Space Force Station) za pomocą rakiety nośnej Atlas LV-3B Agena-B została wyniesiona w kierunku Księżyca amerykańska sonda kosmiczna Ranger 3.
Niestety z powodu serii awarii statek kosmiczny minął Księżyc o 36 800 km w dniu 28 stycznia i wszedł na orbitę heliocentryczną.

1967 - o godz. 17:31:00 UTC z kompleksu startowego SLC-2 VAFB (Space Launch Complex 2, Vandenberg Air Force Base) w kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-Delta E wyniesiono na orbitę amerykańskiego  satelitę meteorologicznego ESSA-4.
Głównym celem misji było dostarczanie za pomocą automatycznej transmisji obrazu APT (Automatic Picture Transmission) w czasie rzeczywistym ciągłych obrazów telewizyjnych zachmurzenia Ziemi do odpowiednio wyposażonych naziemnych stacji odbiorczych do wykorzystania w analizie i prognozowaniu pogody.

1971 - o godz. 12:44:33 UTC z kosmodromu Plesieck 133/1 (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Kosmos-2I 63SM wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę wojskowego Kosmos 393 (DS-P1-Yu nr 34).
Był to satelita typu DS (Dnepropetrovsk Sputnik) służący do badań technologicznych i naukowych, oraz testów sprawdzających komponenty, był używany jako cel kalibracji radaru do testów pocisków antybalistycznych.

Źródło:

• NSSDCA - Ranger 3
• NSSDCA - ESSA 4
• NSSDCA - Cosmos 393

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 20 stycznia

1968 - o godz. 22:04:00 UTC z kosmodromu Plesieck (ZSRR) ) za pomocą rakiety nośnej Kosmos-3M 11K65M wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę nadzoru radiowego Kosmos 200.

Satelita należał do wojskowego systemu nadzoru radiowego ELINT (Electronic signals intelligence) o nazwie Tselina-O, a jego głównym celem było określanie dokładnej lokalizacji obiektów emitujących fale radiowe, a także ich typu, trybu działania i stopnia aktywności.

1970 - o godz. 20:20:00 UTC z kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Kosmos-2I wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę wojskowego Kosmos 321.
Był to satelita typu DS (Dnepropetrovsk Sputnik) służący do badań technologicznych i naukowych, oraz testów sprawdzających komponenty, a także radarowego śledzenia celów dla broni przeciwsatelitarnej i pocisków antybalistycznych. Ta misja badała bieguny magnetyczne Ziemi.

1971 - o godz. 11:31:00 UTC z kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Wostok-2M wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę meteorologicznego Meteor 1-7.
Satelita był siódmym w pełni operacyjnym rosyjskim satelitą meteorologicznym i szesnastym satelitą meteorologicznym wystrzelonym z Plesiecka. Został wyposażony w dwie kamery do fotografii dziennej, skanujący radiometr IR o wysokiej rozdzielczości do fotografii dziennej i nocnej oraz instrument aktynometryczny do pomiaru pola promieniowania Ziemi w obszarach widzialnych i podczerwonych.

1972 - o godz. 18:36:00 UTC z bazy sił powietrznych VAFB (Vandenberg Air Force Base) za pomocą rakiety nośnej Titan 3D wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę nadzoru fotograficznego KH 9-02 (OPS 1737).
Był to drugi satelita generacji KeyHole-9 Hexagon, a jego celem było wykonywanie zdjęć wysokiej rozdzielczości, która wynosiła 0,61 m.

1990 - o godz. 09:35:36 UTC na pasie startowym 22 EAFB (Edwards Air Force Base) w Kaliforni (USA) wylądował prom kosmiczny Columbia misja STS-32.
Misja trwała 10 dni 21 godz, 0 min, 36 sek, w tym czasie wahadłowiec wykonał 172 orbit i pokonał dystans 7 258 096 km.

STS-72 Endeavour landing
Photo Credit: NASA / JSC

1996 - o godz. 07:41:41 UTC na lądowisku wahadłowców SLF-15 KSC (Shuttle Landing Facility Runaway 15 Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wylądował prom kosmiczny Endeavour misja STS-72.
Misja trwała 8 dni 22 godz, 1 min, 47 sek, w tym czasie wahadłowiec wykonał 142 orbit i pokonał dystans ponad 6 000 000 km.

Źródło:

• NSSDCA - Cosmos 200
• NSSDCA - Cosmos 321
• NSSDCA - Meteor 1-7
• NSSDCA - KH 9-02
• NSSDCA - STS 32
• NSSDCA - STS 72

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 14 stycznia

Kartka z kalendarza - 14 stycznia

1967 - o godz. 21:21:00 UTC ze stanowiska startowego VAFB (Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor Agena D wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę nadzoru fotograficznego KH-4A (OPS 1664).
Satelita typu KH-4A (KeyHole-4A) wystartował w ramach programu Corona i służył do obserwacji fotograficznej, był jednym z niewielu satelitów tego typu, który dostarczył zdjęcia zadowalającej jakości.

1969 - o godz. 07:30:00 UTC ze stanowiska 31/6 na kosmodromie Bajkonus (ZSRR) wystartowała rakieta nośna Soyuz z radzieckim pojazdem kosmicznym Sojuz 7K-OK nr 12 w misji Soyuz 4.
Głównym celem misji było dokowanie na orbicie do Sojuza 5 i przejście z niego dwóch członków załogi, a następnie powrót na Ziemię w trzyosobowym składzie. Misja zakończyła się sukcesem.

1970 - o godz. 18:43:00 UTC ze stanowiska startowego VAFB (Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Tytan 23B wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę nadzoru fotograficznego KH 8-25 (OPS-6531).
Celem misji było obserwacje na niskiej wysokości za pomocą aparatu o ogniskowej 4,46 m co dawało rozdzielczość obrazu 28 metrów / milimetr kliszy, która miała szerokość 223,8 mm co pozwalało sfotografować obszar ponad 6km. Następnie satelita wyrzucił pojemniki z filmem fotograficznym, które zostały odzyskane podczas opadania w atmosferze na spadochronie.

1971 - o godz. 12:00:00 z kosmodromu Plesieck (ZSRR) wystartowała rakieta nośna Kosmos-2I z radzieckim satelitą wojskowym Kosmos 391.
Był to satelita typu DS (Dnepropetrovsk Sputnik) służący do badań technologicznych i naukowych, oraz testów sprawdzających komponenty, a także radarowego śledzenia celów dla broni przeciwsatelitarnej i pocisków antybalistycznych.

1980 - o godz. 19:40:00 UTC z kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Kosmos 3M wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę nawigacji wojskowej Kosmos 1150.
Satelita należał do konstelacji satelitów Parus ( inna nazwa Tsiklon-B), a informacje nawigacyjne uzyskano z transmisji VHF z przesunięciem Dopplera (około 150 i 400 MHz) pozycji satelity i danych orbitalnych. Pobierając poprawki z kilku satelitów, można było obliczyć lokalizację użytkownika z dokładnością do 100 m.

1982 - o godz. 07:55:00 UTC z kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Kosmos 3M wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę nawigacji wojskowej Kosmos 1333.
Satelita należał do konstelacji satelitów Parus ( inna nazwa Tsiklon-B), a informacje nawigacyjne uzyskano z transmisji VHF z przesunięciem Dopplera (około 150 i 400 MHz) pozycji satelity i danych orbitalnych. Pobierając poprawki z kilku satelitów, można było obliczyć lokalizację użytkownika z dokładnością do 100 m.

1987 - o godz. 09:07:00 UTC z kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Tsyklon-3 wyniesiono na orbitę rosyjskiego satelitę wojskowego systemu nadzoru radiowego Kosmos 1812.
Satelita należał do systemu ELINT (Electronic and Signals Intelligence) o nazwie Tselina-D (130 satelitów) i służył do określania dokładnej lokalizacji obiektów emitujących fale radiowe, a także ich typu, trybu działania i stopnia aktywności.

1991 - o godz. 14:50:27 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) wystartowała rakieta nośna Soyuz-U2 z radzieckim statkiem towarowym Progress M-6 zaopatrzeniem dla stacji kosmicznej Mir.
Nowa seria pojazdów Progress M miała większą ładowność, zmodernizowany system podejścia / dokowania i zawierała 2 panele słoneczne do generowania energii elektrycznej. Sam pojazd mógł przebywać w przestrzeni przez 30 dni i dodatkowe 108 dni zadokowany w porcie Mir. Przed opuszczeniem stacji zapasowe paliwo ze zbiorników jest przetłaczane do zbiorników stacji, a sam pojazd po odłączeniu ulega zniszczeniu podczas wejścia w atmosferę.
Progress M-6 zacumował do Mir 16 stycznia 1991 r.

1994 - o godz. 08:18:20 UTC na Ziemię powróciła kapsuła Soyuz TM z trzyosobową załogą misji Soyuz TM-17.
Przed powrotem doszło do niebezpiecznego incydentu na orbicie. Po odłączeniu od portu stacji kosmicznej Mir, na polecenie kontroli naziemnej dokonano oblotu wokół stacji jednak poprzez złe ustawienia przełącznika ręcznego sterowania pojazd zbliżył się ponownie do stacji po czym doszło dwukrotnego zderzenia.

1996 - o godz. 11:10:00 UTC ze stanowiska startowego LC-17B CCSFS (Launch Complex 17B Cape Canaveral Air Force Station) Floryda (USA) za pomocą rakiety nośnej Delta II 7925 wyniesiono na orbitę południowokoreańskiego geostacjonarnego satelitę telekomunikacyjnego Koreasat 2.
Satelita posiadał 12 (+4) transponderów pasma Ku i 3 (+3) transponderów pasma Ku.

2023 - Status: Planowane

o godz. 22:55:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39A, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Falcon Heavy zostaną wyniesione dwa satelity CBAS-2, LDPE-3A.
Satelita CBAS-2 (Continuous Broadcast Augmenting SATCOM) to drugi amerykański satelita telekomunikacyjny tego typu służący komunikacji wojskowej (pierwsza wersja trafiła na orbitę w 2018 roku).
Satelita LDPE-3a to specjalny pojazd firmy Northrop Grumman posiadający własny napęd oraz konstrukcję umożliwiającą przenoszenie i uwalnianie na orbicie mniejszych satelitów. W tej wersji na pokładzie znajdzie się 5 obiektów, które posłużą  jako demonstracja technologii dla wojska.

Źródło:

• NSSDCA - 1967-002A
• NSSDCA - Soyuz 4
• NSSDCA - KH 8-25
• NSSDCA - Cosmos 391
• NSSDCA - Cosmos 1150
• NSSDCA - Cosmos 1333
• NSSDCA - Cosmos 1812
• NSSDCA - Progress M- 6
• NSSDCA - Soyuz-TM 17
• NSSDCA - Koreasat 2

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 12 grudnia

Kartka z kalendarza - 12 grudnia

1961 - o godz. 20:40:00 UTC ze stanowiska LC-75-3-4 Vandenberg AFB (Vandenberg Air Force Base) wystartowała rakieta Thor DM-21 Agena-B 325 z amerykańskim satelitą rozpoznania optycznego Discoverer 36.
Satelita był wyposażony w kamerę panoramiczną o ogniskowej 61 cm i rozdzielczości 7,6 metra. Zarejestrowane obrazy zostały nagrane na 70-mm kliszy i wysłane na Ziemię w ratowniczym pojeździe satelitarnym cztery dni po wystrzeleniu.

Podczas tej samej misji wyniesiono na niską orbitę okołoziemską pierwszego amatorskiego satelitę radiowego OSCAR-1, który posiadał prosty beacon (radiolatarnię) nadający alfabetem Morse'a słowo „HI” w paśmie 2m na częstotliwości 144,983 MHz.
Kopia satelity OSCAR-1 znajduje się w siedzibie ARRL w Newington w stanie Connecticut i nadal nadaje „HI” na częstotliwości 145 MHz (YouTube: Oscar 1 - First Amateur Satellite - ARRL HQ).

1966 - o godz. 20:37:59 UTC z ośrodka 86/1 w Kapustin Yar (ZSRR) wystartowała rakieta Kosmos-2I 63SM z radzieckim satelitą Kosmos 135 (DS-U2-MP nr 1) w ramach programu Dniepropietrowsk Sputnik (DS).
Satelita wykorzystywany był w badaniach technologicznych i naukowych, oraz jako radarowe śledzenie celów dla broni przeciwsatelitarnej i pocisków przeciwbalistycznych.

1970 - o godz. 10:54:00 UTC z włoskiej pływającej platformy startowej San Marco znajdującej się u wybrzeży Kenii wystartowała rakieta Scout B z satelitą Uhuru (inne nazwy: Explorer 42, SAS-A, SAS-1 - Small Astronomical Satellite).

Był to pierwszy satelita z serii małych statków kosmicznych, których celem było badanie sfery niebieskiej i poszukiwanie źródeł promieniujących w zakresie rentgenowskim, gamma, UV i innych zakresach widmowych. Podstawową misją Uhuru było opracowanie katalogu źródeł promieniowania rentgenowskiego poprzez  skanowanie przestrzeni kosmicznej.

Statek zapisywał informacje na magnetofonie i co 1 orbitę przez 4 minuty przesyłał dane z prędkością 1000 bps w modulacji PCM/PM.

1984 - o godz. 10:42:00 UTC ze stanowiska SLC-3W w Vandenberg AFB ( Space Launch Complex 3 Vandenberg Air Force Base) wystartowała rakieta Atlas-E Star-37S-ISS z amerykańskim satelitą pogodowym NOAA-9 (NOAA-F) obsługiwanym przez  National Oceanic and Atmospheric Administration (Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna).

Był to drugi z serii satelitów Advanced TIROS-N zawierający instrumenty do pomiaru atmosfery Ziemi, jej powierzchni i zachmurzenia oraz środowiska bliskiego kosmosu.

1986 - o godz. 18:35:00 UTC ze stanowiska 43/4 na kosmodromie Plesieck (ZSRR) wystartowała rakieta nośna Molniya-M/2BL z radzieckim satelitą wczesnego ostrzegania Kosmos 1806 (Cosmos 1806).

Satelita należał do obronnej konstelacji systemu Oko a jego zadaniem było rozpoznawać wystrzeliwane rakiety za pomocą teleskopów optycznych i czujników podczerwieni.

1999 - z Vandenberg AFB (Vandenberg Air Force Base) wystartowała rakieta nośna Tytan 23G z amerykańskim obronnym satelitą meteorologicznym USA-147.

Satelita należy do systemu DMSP (the Defense Meteorological Satellite Program - Obronny Meteorologiczny Program Satelitarny) a jego zadaniem jest monitorowanie meteorologii , oceanografii i fizykę słoneczno-ziemską dla potrzeb US DoD (United States Department of Defense - Departament Obrony Stanów Zjednoczonych).

Światła miast Ziemi
grafika utworzona na podstawie danych z satelity DMSP

2011 - o godz. 01:21:00 UTC z Centrum Kosmicznego Tanegashima (Japonia) wystrzelono rakietę nośną  H-2A 202 z japońskim satelitą szpiegowskim IGS-7A (Information Gathering Satellite - Satelita zbierający informacje).

Celem misji programu satelitarnego jest zapewnienie wczesnego ostrzegania o zbliżających się wrogich startach w regionie, a sam program powstał w odpowiedzi na testy północnokoreańskich rakiet nad Japonią.

2012 - o godz. 00:49  UTC ze Stacji startów satelitów Sohae (Sohae Satellite Launching Station) w Korei Północnej wystartowała rakieta nośna Unha-3 z satelitą Kwangmyŏngsŏng-3 wersja 2.

Celem misji była obserwacja Ziemi.

Źródło:

• NSSDCA - Discoverer 36,
• NSSDCA - OSCAR 1,
• NSSDCA - Cosmos 135
• NSSDCA - Uhuru,
• NSSDCA - NOAA 9
• NSSDCA - Cosmos 1806
• NSSDCA - DMSP 5D-3/F15
• NASA Visible Earth - światła miast Ziemi
• NSSDCA - IGS 7A
• NSSDCA - KMS 3-2

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza