Kartka z kalendarza - 20 września

1966 - o godz. 12:32:00 ze stanowiska startowego LC-36A CCAFS (Cape Canaveral Air Force Station) Floryda (USA) za pomocą rakiety nośnej Atlas-LV3C Centaur-D (AC- 7) wyniesiono na orbitę amerykańską sondę księżycową Surveyor 2.
Pojazd był drugim z serii sond przeznaczonych do miękkiego lądowania na powierzchni Księżyca w celu określenia charakterystyki terenu Księżyca na potrzeby lądowania na misji Apollo.
Podczas manewru korekty kursu w połowie dystansu, jeden z silników nie uruchomił się, co spowodowało niezrównoważony ciąg, który spowodował odwrócenie statku kosmicznego na pozostałe 54 godziny lotu. Próby uratowania misji nie powiodły się. Kontakt ze statkiem kosmicznym został utracony 22 września o godzinie 9:35 UTC. Sonda była wycelowana w Sinus Medii, ale rozbiła się w pobliżu krateru Copernicus. Obliczono, że statek kosmiczny uderzył w powierzchnię Księżyca 23 września 1966 roku o godzinie 03:18 UTC.

1966 - o godz. 21:07:00 UTC ze stanowiska startowego SLC-3W VAFB (Vandenberg Air Force Base) Kalifornia (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-SLV2A Agena-D (nr 477) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę nadzoru fotograficznego KH-4A 36 (KeyHole-4A nr 36).
Był to 36 satelita piątej generacji satelitów KH-4A (Keyhole-4A) programu Corona, rozpoznania optycznego, na pokładzie którego znajdowały się dwie panoramiczne kamery J-1 o ogniskowej 61 cm i rozdzielczości terenowej 2,7 m oraz 4-cm kamera indeksowa o ogniskowej 38 mm, rozdzielczości terenowej 162 m i pokryciu kadru 308 km × 308 km.
Inne oznaczenia misji: Corona 112, Mission 1035, OPS 1703

1968 - o godz. 14:40:00 UTC ze stanowiska startowego LC-133/1 Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Kosmos-2 (11K63 nr 31) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę wojskowego Kosmos 242 (11F620, DS-P1-I nr 4).
Satelita zbudowany przez ukraińską firmę Yangel's OKB-586 / KB Yuzhnoye, należał do serii małych satelitów typu DS-P1-I (Dnepropetrovsk Sputnik), a wykorzystywany był do kalibracji radarów obserwacji przestrzeni kosmicznej i wczesnego ostrzegania.

1974 - o godz. 09:36:00 UTC ze stanowiska startowego LC-31/6 Baikonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Woschod (Voskhod 11A57 nr 78031-194) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę rozpoznania fotograficznego Kosmos 685 (Zenit-2M nr 51, Gektor nr 51).
Satelita należał do drugiej generacji wojskowych satelitów foto rozpoznawczych Zenit w wersji 2M, który wykonywał zdjęcia w niskiej rozdzielczości, a po 8 dniach kapsuła z filmem powracała na ziemię. Wprowadzone ulepszenia obejmowały nowy system kamer i dodanie paneli słonecznych, a na pokładzie znajdowały się także urządzenia ELINT (electronic intelligence - wywiad elektroniczny).

1977 - o godz. 01:12:00 UTC ze stanowiska startowego LC-43/4 Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Wostok-2M (Vostok-2M 8A92M nr 78026-393) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę Kosmos 955 (11F619, Ikar, Tselina-D nr 13).
Satelita należał do wojskowego systemu nadzoru radiowego ELINT (Electronic signals intelligence) o nazwie Tselina-D, a jego głównym celem było określanie dokładnej lokalizacji obiektów emitujących fale radiowe, a także ich typu, trybu działania i stopnia aktywności.

1977 - o godz. 17:28:00 UTC ze stanowiska startowego LC-200/40 Baikonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Proton-K Blok-DM (8K82K nr 291-02) wyniesiono na orbitę radzieckiego geostacjonarnego satelitę telekomunikacyjnego Ekran 2 (11F647 Ekran 12L).
Był to drugi satelita systemu Ekran (znany również jako Stationar-T), systemu który był pierwszym w Związku Radzieckim i pierwszą na świecie usługą telewizji bezpośrednio do domu. Zapewniał transmisję telewizji kolorowej na Syberię i Daleką Północ.

Źródło:

• NSSDCA - Surveyor 2 (1966-084A)
• NSSDCA - KH-4A 1035 (1966-085A)
• NSSDCA - Cosmos 242 (1968-079A)
• NSSDCA - Cosmos 685 (1974-073A)
• NSSDCA - Cosmos 955 (1977-091A)
• NSSDCA - Ekran 2 (1977-092A)

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 28 kwietnia

1962 - o godz. 22:48:00 UTC ze stanowiska startowego 75-3-4 VAFB (Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-DM21 Agena-B (S/N 333) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę rozpoznania fotograficznego KH-4 nr 3 (Corona 40, Mission 9033).
Satelita KH -4 (Keyhole-4) był czwartą wersją programu Corona , mającego na celu zbudowanie satelity rozpoznania optycznego, który przewoził dwie panoramiczne kamery Mural (lub Corona-M) o ogniskowej 61 cm i rozdzielczości terenowej 7,5 m oraz 4-centymetrową kamerę indeksową o ogniskowej 38 mm, rozdzielczości terenowej 162 m i pokryciu kadru 308 km × 308 km. Film wracał na Ziemię pojazdem zwrotnym firmy General Electric SRV (Satellite Return Vehicle), który był odbierany w powietrzu przez specjalnie do tego celu wyposażony samolot C-130 Hercules jednak podczas tej misji spadochron nie otworzył się i kapsuła zwrotna uległa całkowitemu zniszczeniu.

1963 - o godz. 09:36:00 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Wostok-2 (8A92 S/N E15000-02) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę rozpoznania fotograficznego Kosmos 16 (Zenit-2 nr 10).
Satelita Zenit 2 (11F61) należał do pierwszej generacji wojskowych satelitów foto-rozpoznawczych Zenit w wersji 2 (nie było wersji Zenit 1), który wykonywał zdjęcia w niskiej rozdzielczości za pomocą aparatu o ogniskowej 1000 mm oraz 200 mm, po czym kapsuła z filmem wróciła na Ziemię po 10 dniach (8 maja 1963). W wyniku awarii systemu kontroli położenia, ​​satelita był w stanie wykonać tylko część obrazów.

1983 - o godz. 22:26:00 UTC ze stanowiska startowego LC-17A CCAFS (Launch Complex 17A, Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Delta-3914 (S/N D-168) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę meteorologicznego GOES 6 (GOES F).
Głównym celem misji była obserwacja ziemskiej atmosfery na orbicie geostacjonarnej 135° w zakresie światła widzialnego i podczerwieni z przewidzianym czasem eksploatacji 7 lat, jednak 21 stycznia 1989 uległa awarii główna kamera i satelita został wykorzystany jako satelita przekaźnikowy systemu do 19 maja 1992 kiedy to został wycofany na orbitę cmentarną.
Satelita GOES 6 (Geostationary Operational Environmental Satellite - Geostacjonarny Operacyjny Satelita Środowiskowy) był nadzorowany przez NOAA (US National Oceanic and Atmospheric Administration - amerykańską Narodową Administrację Oceaniczną i Atmosferyczną).2

Źródło:

• NSSDCA - 1962 Rho 1 (1962-017A)
• NSSDCA - Cosmos 16
• NSSDCA - GOES 6

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 1 kwietnia

1960 -  o godz. 11:45:00 UTC ze stanowiska startowego LC-17A CCAFS (Launch Complex-17 Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-DM18 Able-2 (nr 148) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę meteorologicznego TIROS 1 (A 1).
TIROS 1 (Television and InfraRed Observation Satellite) był pierwszym satelitą pogodowym, który został zaprojektowany w celu przetestowania wykonalności uzyskiwania i wykorzystywania telewizyjnych obrazów chmur z satelitów. Satelita został wyposażony w dwie kamery telewizyjne Vidicon o średnicy 1,27 cm, jedną szerokokątną i jedną wąskokątną, do robienia zdjęć zachmurzenia Ziemi. Obrazy były przesyłane bezpośrednio do naziemnej stacji odbiorczej lub były przechowywane na magnetofonie na pokładzie do późniejszego odtworzenia, w zależności od tego, czy satelita znajdował się w zasięgu komunikacji stacji, czy poza nią. Satelita działał normalnie od wystrzelenia do 15 czerwca 1960 r., kiedy to awaria zasilania uniemożliwiła dalszą użyteczną transmisję telewizyjną.

TIROS-1 and Earth
Credits: NASA

1963 - o godz. 22:05:00 UTC ze stanowiska startowego 75-3-5 VAFB (Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-DM21 Agena-D (nr 376) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę nadzoru fotograficznego KH-4 20.
Satelita KH -4 (Keyhole-4) był czwartą wersją programu Corona , mającego na celu zbudowanie satelity rozpoznania optycznego, który przewoził dwie panoramiczne kamery Mural (lub Corona-M) o ogniskowej 61 cm i rozdzielczości terenowej 7,5 m oraz 4-centymetrową kamerę indeksową o ogniskowej 38 mm, rozdzielczości terenowej 162 m i pokryciu kadru 308 km × 308 km. Film wracał na Ziemię pojazdem zwrotnym firmy General Electric SRV (Satellite Return Vehicle), który był odbierany w powietrzu przez specjalnie do tego celu wyposażony samolot C-130 Hercules.

1971 - o godz. 02:53:00 UTC ze stanowiska startowego SLC-2E VAFB (Space Launch Complex 2 East, Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Delta-E1 (nr 491/D-84) wyniesiono na orbitę międzynarodowego satelitę naukowego ISIS 2 (International Satellite for Ionosphere Studies - międzynarodowy satelita do badań nad jonosferą).

1971 - o godz. 11:31:00 UTC ze stanowiska startowego 90/19 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Tsiklon-2 (11K69 nr 9) wyniesiono na orbitę radzieckie satelitę rozpoznania Kosmos 402 (US-A nr 2).
Satelita US-A (Upravlenniye Sputnik Aktivny) były aktywnym satelitą radarowym do obserwacji oceanów tzw. RORSAT (Radar Ocean Reconnaissance Satellite), a jego zadaniem było przeszukiwanie oceanów w poszukiwaniu sił zadaniowych Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych i innych statków.
Ze względu na duży pobór mocy aktywnego radaru satelita był wyposażony w reaktor jądrowy jako źródło zasilania, który po zakończeniu misji był oddzielany od pojazdu i umieszczany na wyższej orbicie.

1975 - o godz. 12:29:00 UTC ze stanowiska startowego 41/1 kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Vostok-2M (8A92M nr 76041-366) został wyniesiony na orbitę radziecki satelita meteorologiczny Meteor-1 21 (31L).
Satelita był 21 w pełni operacyjnym satelitą pierwszej serii satelitów meteorologicznych Meteor wykorzystywanych do obserwacji systemów pogodowych Ziemi, zachmurzenia, pól lodowych i śnieżnych, pionowych profili temperatury i wilgotności oraz odbitego i emitowanego promieniowania z dziennej i nocnej strony Ziemi. Wyposażony został w dwie kamery Vidicon z funkcją APT (Automatic Picture Transmission) do wykonywania zdjęć dziennych w sposób ciągły, skaningowy radiometr IR wysokiej rozdzielczości, również z funkcją APT do wykonywania zdjęć dziennych i nocnych, zestaw instrumentów aktynometrycznych do wykonywania pomiarów pola promieniowania Ziemi w obszary widzialne i podczerwone oraz skaningowy spektrometr dyfrakcyjny średniej rozdzielczości do pośredniego określania pionowych profili temperatury i wilgotności atmosferycznej.

1980 - o godz. 08:09:00 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Soyuz-U (11A511U nr 77025-734) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę rozpoznania fotograficznego Kosmos 1170 (Zenit-4MKM nr 37).

Źródło:

• NSSDCA - TIROS 1
• NASA SCIENCE - Missions - TIROS
• NSSDCA - KH-4 9053
• NSSDCA - ISIS 2
• NSSDCA - Cosmos 402
• NSSDCA - Meteor-1 21
• NSSDCA - Cosmos 1170

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 25 marca

1961 - o godz. 06:00:00 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Vostok-K (8K72K nr E103-15) wyniesiono na orbitę radziecki statek kosmiczny Sputnik 10 (pojazd Vostok-3KA nr 2 lub Korabl-Sputnik 5)
Ten statek kosmiczny był piątym i ostatnim z serii pojazdów kosmicznych zaprojektowanych do załogowych lotów kosmicznych. Na jego pokładzie znajdowała się atrapa kosmonauty oraz pies Zvezdochka („mała gwiazda”), a także system telewizyjny i inna aparatura naukowa. Po jednej orbicie pojazd powrócił na Ziemię.

1961 - o godz. 15:17:00 UTC ze stanowiska startowego LC-17A CCAFS (Lauch Complex 17A, Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Delta (nr 295/D-4) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę naukowego Explorer 10 (P 14).
Celem misji było zbadanie pola magnetycznego i plazmy, gdy statek kosmiczny przechodził przez ziemską magnetosferę i w przestrzeń przed księżycową.

1965 - o godz. 10:04:00 UTC ze stanowiska startowego 31/6 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Wostok-2 (8A92 nr G15001-06) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę rozpoznania fotograficznego Kosmos 64 (Zenit-2 nr 26).
Satelita należał do pierwszej generacji wojskowych satelitów fotorozpoznawczych Zenit w wersji 2 (nie było wersji Zenit-1), który wykonywał zdjęcia w niskiej rozdzielczości za pomocą aparatu o ogniskowej 1000 mm oraz 200 mm, po czym kapsuła wróciła na Ziemię po 8 dniach (2 kwietnia 1965).

1965 - o godz. 21:07:00 UTC ze stanowiska startowego 75-3-4 VAFB (Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-SLV2A Agena-D (nr 429) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę rozpoznania fotograficznego KH-4A 1018 (Corona 93, Mission 1018, Bit 7, OPS 4803).
Satelita KH -4A (Keyhole-4A) był piątą wersją programu Corona , mającego na celu zbudowanie satelity rozpoznania optycznego, który przewoził dwie panoramiczne kamery J-1 o ogniskowej 61 cm i rozdzielczości terenowej 2,7 m oraz 4-centymetrową kamerę indeksową o ogniskowej 38 mm, rozdzielczości terenowej 162 m i pokryciu kadru 308 km × 308 km.

Źródło:

• NSSDCA - Sputnik 10
• NSSDCA - P 14 (Explorer 10)
• NSSDCA - Cosmos 64
• NSSDCA - KH-4A 1018

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 7 stycznia

Kartka z kalendarza - 7 stycznia

1963 - o godz. 21:07:00 UTC z Vandenberg AFB (Vandenberg Air Force Base) za pomocą rakiety nośnej Thor Augmented Delta-Agena D wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę rozpoznania strategicznego KH-4.
Satelita wystartował w ramach programu Corona i służył do obserwacji fotograficznej Związku Radzieckiego (ZSRR), Chin oraz innych obszarów strategicznych za pomocą dwóch panoramicznych aparatów. Niestety w wyniku błędnego ustawienia satelity nie udało się utworzyć danych.

1966 - o godz. 08:24:00 UTC z kosmodromu Bajkonur (ZSRR) wystartowała rakieta nośna Wostok 2 z radzieckim satelitą do monitoringu fotograficznego Kosmos 104.
Satelita należał do pierwszej generacji wojskowych satelitów fotorozpoznawczych Zenit w wersji 2 (nie było wersji Zenit-1), który wykonywał zdjęcia w niskiej rozdzielczości za pomocą aparatu o ogniskowej 1000 mm oraz 200 mm, po czym kapsuła wróciła na Ziemię po 8 dniach. Misja nie powiodła się z powodu nieprawidłowego działania drugiego i trzeciego stopnia pojazd został umieszczony na niewłaściwej orbicie.

Fotomozaika panoramy Księżyca w pobliżu krateru Tycho
wykonana przez Surveyor 7
Credits: NASA/JPL

1968 - o godz. 06:30:00 UTC ze stanowiska startowego LC-36A CCSFS (Launch Complex 36A, Cape Canaveral Space Force Station) na Florydzie za pomocą rakiety nośnej Atlas SLV-3C Centaur-D została wystrzelona amerykańska bezzałogowa sonda kosmiczna Surveyor 7 (Geodeta 7).
Była to ostatnia misja automatycznego pojazdu w ramach programu Surveyor wysłana na Księżyc w celu sfotografowania miejsca lądowania (wylądował w pobliżu krateru Tycho) potwierdzająca też możliwość lądowania w nierównym terenie górzystym.

1976 - o godz. 15:36:00 UTC z kosmodromu Plesieck (ZSRR) wystrzelono rakietę nośną Woschod z radzieckim satelitą nadzoru fotograficznego Kosmos 788 (Cosmos 788).
Satelita należał do serii wojskowych satelitów fotorozpoznawczych Zenit w wersji 4 MK przelatujących na niskich orbitach i wykonujących zdjęcia aparatami o ogniskowej 3000 mm oraz 200 mm po czym kapsuła wróciła na Ziemię po 13 dniach.

1982 - o godz. 15:36:00 UTC z kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Kosmos-3M wyniesiono radzieckiego wojskowego satelitę komunikacyjnego Kosmos 1331 (Cosmos 1331) konstelacji Strela-2M (Strzała).
Satelita pełnił funkcję skrzynki pocztowej, zbierał zaszyfrowane informacje od agentów na całym świecie, a następnie podczas przelotu nad Moskwą przekazywały zebrane wiadomości do stacji naziemnej. Aktywność tych satelitów można było monitorować za pomocą charakterystycznego beacon CW emitowany na częstotliwości 153,660 MHz.
Kosmos 1331 zastąpił Kosmos 1302.

1985 - o godz. 19:27:00 UTC z Centrum Kosmicznego Kagoshima (Kagoshima Space Center) w Japonii wystrzelono rakietę nośną M-3 SII-1 z pierwszą japońską międzyplanetarną sondą kosmiczną Sakigake.
Celem misji było przetestowanie nowej rakiety nośnej w celu wynoszenia ładunków w przestrzeń międzyplanetarną, a sama sonda miała na celu zbadania Komety Halleya podczas jej pobytu w wewnętrznym Układzie Słonecznym w 1986 roku. Miał na pokładzie trzy instrumenty do pomiaru widm fal plazmy, jonów wiatru słonecznego i międzyplanetarnych pól magnetycznych,

1998 - o godz.  02:28:44 UTC ze stanowiska startowego SLC-46 CCSFS (pace Launch Complex 46,  Cape Canaveral Space Force Station) na Florydzie za pomocą rakiety nośnej Athena II wyniesiono amerykańską sondę kosmiczną Lunar Prospector (pol. Księżycowy poszukiwacz).
Była to trzecia misja w ramach Programu Discovery, której celem było zbadanie Księżyca na niskiej orbicie polarnej , w tym mapowanie składu powierzchni.

By NASA Ames / Donald Grahame - Lunar Prospector impact art

Źródło:

• NSSDCA - KH-4 9051
• NSSDCA - Cosmos 104
• NSSDCA - Surveyor 7
• NSSDCA - Cosmos 788
• NSSDCA - Cosmos 1331
• NSSDCA - Sakigake
• NSSDCA - Lunar Prospector
• Zdjęcie Surveyor 7

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza