Kartka z kalendarza - 27 kwietnia

1961 - o godz. 14:16:38 UTC ze stanowiska startowego LC-26 CCAFS (Launch Complex 26,  Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Juno-2 (S/N AM-19E) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę naukowego Explorer 11 (S-15).
Satelita zapoczątkował rozwój astronomii kosmicznej przewożąc jako pierwszy teleskop do obserwacji promieniowania gamma. Za jego pomocą stworzono mapę promieniowania kosmicznego oraz szumu radiowego tzw. promieniowania tła.

1980 - o godz. 06:24:00 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Soyuz-U (11A511U S/N Zh15000-210) wyniesiono na orbitę radziecki automatyczny statek zaopatrzeniowy Progress 9 (11F615A15, 7K-TG S/N 109).
Celem misji było dostarczenie paliwa i zaopatrzenia na stację kosmiczną Salut 6.

2011 - o godz. 13:05:00 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (Kazachstan) za pomocą rakiety nośnej Soyuz-U (11A511U S/N Yu15000-116) wyniesiono na orbitę radziecki automatyczny statek zaopatrzeniowy Progress M-10M (11F615A60, 7KTGM S/N 410).
Celem misji było dostarczenie paliwa i zaopatrzenia na Międzynarodową Stację Kosmiczną.

2022 - o godz. 07:52:55 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex-39A, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Falcon-9 v1.2b5 (S/N B1067.4) wyniesiono na orbitę załogowy pojazd kosmiczny Crew Dragon 4 (Dragon C212-F1, Freedom F1, Crew 4, USCV-4) z załogą misji Crew-4.
W misji wzięli udział astronauci:

• Kjell Lindgren (NASA) - dowódca misji,
• Robert Hines (NASA) - pilot pojazdu Dragon,
• Jessica Watkins (NASA) - specjalista misji,
• Samantha Cristoforetti (ESA) - specjalista misji.

Źródło:

• NSSDCA - S 15 (Explorer 11) (1961-013A)
• NSSDCA - Progress 9 (1980-033A)
• NSSDCA - Progress M-10M (2011-017A)
• NSSDCA - Dragon Freedom (2022-042A)

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 24 kwietnia

1990 - o godz. 12:33:51 UTC ze stanowiska startowego LC-39B KSC (Launch Complex 39B, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-31 wahadłowca Discovery (OV‑103).

Była to 35 misja STS programu lotów wahadłowców i 10 promu kosmicznego Discovery, a jej celem było wyniesienie na orbitę Kosmicznego Teleskopu Hubble'a (HST - Hubble Space Telescope) na niskiej orbicie okołoziemskiej LEO (Low Earth Orbit). Misja była wspólnym przedsięwzięciem NASA i ESA.

STS-31 Discovery launch
Credits: NASA / MSFC

Źródło:

• NSSDCA - STS 31 (1990-037A)
• NSSDCA - HST (1990-037B)
• NASA Image and Video Library - zdjęcie STS-31 Discovery

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 16 kwietnia

1972 - o godz. 17:54:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A CCAFS (Launch Complex 39A, Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Saturn-5 (nr SA-511) wyniesiono na orbitę amerykański statek kosmiczny CMS-113 „Casper” i lądownik LM-11 "Orion" w misji Apollo 16.
Była to 5 załogowa misja na Księżyc. Dodatkowo do modułu serwisowego przytwierdzony był satelita PFS 2 (Particles & Fields Subsatellite 2 - podsatelita cząstek i pól), który został wypuszczony na orbicie wokółksiężycowej w dniu 24 kwietnia o 21:56:09 UTC, a jego zadaniem było badanie środowiska plazmy, cząstek i pola magnetycznego Księżyca oraz sporządzenie mapy księżycowego pola grawitacyjnego, natomiast w lądowniku znajdował się ALSEP (Apollo Lunar Surface Experiments Package), który składał się z zestawu instrumentów naukowych umieszczonych w miejscu lądowania przez astronautów. Instrumenty zostały rozmieszczone wokół stacji centralnej i połączone kablami, które dostarczały energię do obsługi instrumentów i komunikacji, dzięki czemu dane zebrane podczas eksperymentów mogły zostać przekazane na Ziemię.

2

3

4

Źródło:

• NSSDCA - Apollo 16 Command and Service Module (CSM)
• NSSDCA - Apollo 16 SIVB
• NSSDCA - Apollo 16 Lunar Module /ALSEP

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 13 kwietnia

1970 - około 56 godzin po rozpoczęciu misji Apollo 13, w zbiorniku tlenu modułu serwisowego doszło do eksplozji.
Załoga została zmuszona do okrążenia Księżyca i powrotu na Ziemię bez lądowania na Księżycu. Wykorzystali moduł księżycowy Aquarius jako łódź ratunkową, wyłączając moduł dowodzenia Odyssey i podróżując przez większość drogi do domu w dwuosobowym module księżycowym.

Źródło:

• NSSDCA- Apollo 13 CSM

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 12 kwietnia

1961 - o godz. 06:07:00 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Vostok-K (8K72K nr E103-16) wyniesiono na orbitę załogową kapsułę Vostok 1 (Vostok-3KA nr 3).
Na pokładzie znajdował się radziecki kosmonauta Jurij Gagarin, który odbył pierwszy w historii eksploracji Kosmosu lot wykonując niepełne okrążenie Ziemi w czasie 1 godz. i 48 min.
Pojazd Wostok 1 był 103 pojazdem kosmicznym, który znalazł się na orbicie wg katalogu SCN (Satellite Catalog Number).

1964 - o godz. 09:21:00 UTC ze stanowiska startowego 31/6 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą zmodyfikowanej rakiety nośnej R-7 (11A59 I1P) wyniesiono na orbitę radziecki testowy pojazd Polyot 2 (I1P nr 1).
Był to drugi testowy lot satelity zaliczanego do pojazdów kosmicznych systemu ASAT (Anti-satellite weapons) programu IS (Istrebitel Sputnikov - niszczyciel satelitów), jednak jego zadaniem było przetestowanie technologii umożliwiającej manewrowanie w kosmosie (pojazd był wstanie zmieniać nachylenie, a także apogeum i perygeum).

1981 - o godz. 12:00:03 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC ((Launch Complex 39a, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-1 wahadłowca Columbia (OV-102).
Była to 1 misja STS programu lotów wahadłowców i 1 promu kosmicznego Columbia, a jej celem było wykonanie pierwszej misji orbitalnej i przetestowanie pojazdu na orbicie, na pokładzie było tylko dwóch członków załogi dowódca John W. Young i pilot Robert L. Crippen.
Misja trwała 54 godz. 20 min. 53 sek. (lądowanie 14 kwietnia 1981 w Bazie Sił Powietrznych Edwards na pasie startowym 23).

1984 - w Łodzi urodził się Sławosz Uznański, który w listopadzie 2022 został wybrany spośród 22,5 tys. osób, w tym 549 z Polski na członka rezerwy astronautów ESA.

Sławosz Uznański
Credits: ESA

1985 - o godz. 13:59:05 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC ((Launch Complex 39a, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-51-D wahadłowca Discovery (OV-103).
Była to 16 misja STS programu lotów wahadłowców i 4 promu kosmicznego Discovery, a jej celem było umieszczenie na orbicie dwóch satelitów telekomunikacyjnych: kanadyjskiego Anik C-1 (Telesat-1) oraz Leasat-3 (Syncom IV- 3).

Źródło:

• NSSDCA - Vostok 1
• NSSDCA - Polyot 2
• NSSDCA - STS 1
• ESA Astronauts - Sławosz Uznański
• Sławosz Uznański - Wikipedia
• NSSDCA - STS 51D
• NSSDCA - Telesat-I
• NSSDCA - Leasat F3

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 5 kwietnia

1975 - o godz. 11:04:54 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Soyuz (11A511 nr Kh15000-023) wyniesiono na orbitę radziecki załogowy statek kosmiczny Sojuz 18a (Sojuz 7K-T nr 39).
Celem misji było dostarczenie dwóch kosmonautów do stacji kosmicznej Salut 4 na 60 dniową misję, jednak w wyniku awarii pojazd wykonał lot suborbitalny i powrócił na Ziemię 21 minut po starcie. Do awarii doszło 288,6 sekundy po starcie na wysokości 145 km w momencie separacji 2 i 3 stopnia rakiety, wtedy 3 z 6 zamków łączących stopnie nie zostały zwolnione, rozpoczęty zapłon trzeciego stopnia zerwał pozostałe zamki jednak pojazd zboczył z właściwej trajektorii. Ewakuacja pojazdu odbyła się za pomocą silników pojazdu Sojuz co doprowadziło do przeciążenia 21,3 g (209 m/s²) zamiast 15 g (147 m/s²) jednak pojazd wylądował bezpiecznie po wyhamowaniu za pomocą spadochronów.

1991 - o godz. 14:22:44 UTC ze stanowiska startowego LC-39B KSC (Launch Complex 39B, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-37 wahadłowca Atlantis (OV‑104).
Była to 39 misja STS programu lotów wahadłowców i 8 promu kosmicznego Atlantis, a jej celem było wyniesienie na orbitę GRO (Gamma Ray Observatory - Obserwatorium Promieniowania Gamma).
GRO jest drugim z czterech „Wielkich Obserwatoriów” programu NASA Great Observatories do którego należą: HST (Hubble Space Telescope - Kosmiczny Teleskop Hubble'a), CXO (Chandra X-ray Observatory - Obserwatorium promieniowania rentgenowskiego im. Subrahmanyan Chandrasekhar) i Spitzer Space Telescope (Kosmiczny Teleskop Spitzera).

2010 - o godz. 07:44:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39A, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-131 wahadłowca Discovery (OV-103).
Była to 131 misja STS programu lotów wahadłowców i 38 promu kosmicznego  Discovery , a jej celem było dostarczenie na Międzynarodową Stację Kosmiczną zapasów oraz modułu MPLM (Multi-Purpose Logistics Module), a w ramach misji usunięto również i wymieniono zespół zbiornika amoniaku na zewnątrz stacji na kratownicy S1 Truss, dlatego misja miała dodatkowe oznaczenie ISS assembly flight 19A (lot montażowy ISS 19A).

Źródło:

• Wikipedia - Sojuz 7K-T nr 39
• NSSDCA - STS 37
• NSSDCA - Compton Gamma-Ray Observatory
• NSSDCA - STS 131

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 4 kwietnia

-

1983 - o godz. 18:30:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39A, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-6 wahadłowca Challenger.
Była to 6 misja STS programu lotów wahadłowców i 1 promu kosmicznego Challenger, a jej celem było wyniesienie na orbitę amerykańskiego geosynchronicznego satelitę komunikacyjnego TDRS-1 (TDRS-A).
Satelita TDRS 1 (Tracking and Data Relay Satellite 1 - Satelita śledzący i przekazujący dane nr 1) należy do pierwszej generacji satelitów TDRSS (Tracking and Data Relay Satellite System - systemu satelitarnego śledzenia i przekazywania danych) obsługującego wymianę danych pomiędzy stacjami naziemnymi, a tzw. platformami użytkownika np. satelitami położonymi na niskich orbitach, Międzynarodową Stacją Kosmiczną, system obsługuje także balony, samoloty, i odległe bazy, takie jak stacja na biegunie południowym Amundsen-Scott.
Satelita może jednocześnie nadawać i odbierać w paśmie S oraz w paśmie Ku lub Ka.

1997 - o godz. 19:20:32 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39A, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-83 wahadłowca Columbia (OV-102).
Była to 83 misja STS programu lotów wahadłowców i 22 promu kosmicznego Columbia, a jej celem było wyniesienie na orbitę  laboratorium MSL (Microgravity Science Laboratory) ze zbiorem eksperymentów mikrograwitacyjnych umieszczonych w długim module LM (European Spacelab Long Module).
Początkowo misja była zaplanowana na 15 dni jednak z powodu problemu z ogniwem paliwowym nr 2 została skrócona do niespełna 4 dni (powrót 8 kwietnia 1997).

Źródło:

• NSSDCA - STS 6
• NSSDCA - TDRS-A
• NSSDCA - STS 83

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 30 marca

1961 - o godz. 20:34:43 UTC ze stanowiska startowego 75-3-4 VAFB (Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-DM21 Agena-B (nr 300) próbowano wynieść na orbitę amerykańskiego satelitę rozpoznania optycznego Discoverer 22 (KH-2 nr 4 lub Corona 22).
Był to czwarty satelita generacji KeyHole-2 w programie Corona, a jego celem było wykonywanie zdjęć wysokiej rozdzielczości za pomocą panoramicznego aparatu o ogniskowej 0,61 m i maksymalnej rozdzielczości 7,6 m. Obrazy nagrane na 70 mm kliszy miały powrócić na ziemię w pojeździe ratowniczym SRV-509 po 6 dniach, który był odbierany w powietrzu przez specjalnie do tego celu wyposażony samolot C-130 Hercules.
Ze względu na awarię drugiego stopnia rakiety satelita nie osiągnął docelowej orbity.

1966 - o godz. 09:21:00 UTC ze stanowiska startowego LC-576 B3 (ABRES-B3) VAFB (Launch Complex-576 B3, Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Atlas-D OV1 (nr 72D) w konfiguracji 2TP (2 górne moduły OV1, 1 boczny moduł suborbitalny) wyniesiono na orbitę dwa amerykańskie satelity naukowe OV1- 4, OV1- 5.
OV1- 4 przeprowadzał eksperymenty kontroli termicznej różnych farb i substancji metalicznych, natomiast OV1- 5 przeprowadzał testy tła optycznego promieniowania optycznego, które polegały na ustaleniu czy różne typy terenu na powierzchni Ziemi (wody, lądy, góry i pustynie) można rozróżnić na podstawie gradientów temperatury.
System OV1 (Orbiting Vehicle 1) zapewniał możliwości startu orbitalnego kilku satelitów, gdzie każdy pojazd posiadał swój własny górny stopień na jednej rakiecie nośnej.

1967 - o godz. 18:57:00 UTC ze stanowiska startowego SLC-2W VAFB (Space Launch Complex 2 West Vandenberg Air Force Base) w Kaliforni (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-SLV2A Agena-D (nr 501) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę rozpoznania optycznego KH-4A 40.
Był to 40 satelita piątej generacji satelitów KH -4A (Keyhole-4A) programu Corona, rozpoznania optycznego, na pokładzie którego znajdowały się dwie panoramiczne kamery J-1 o ogniskowej 61 cm i rozdzielczości terenowej 2,7 m oraz 4-cm kamerę indeksową o ogniskowej 38 mm, rozdzielczości terenowej 162 m i pokryciu kadru 308 km × 308 km.

2006 - o godz. 02:30:00 ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (Kazachstan) za pomocą rakiety nośnej Soyuz-FG (11A511U-FG nr P15000-018) wyniesiono na orbitę rosyjski załogowy statek kosmiczny Soyuz-TMA 8 (7K-STMA, 11F732A17 nr 218).
Pojazd dostarczył na Międzynarodową Stację Kosmiczną załogę Expedition 13:

• Pavel Vinogradov (Roscosmos) - dowódca misji,
• Jeffrey Williams (NASA) - inżynier pokładowy,
• Marcos Pontes (AEB - Agência Espacial Brasileira - Brazilian Space Agency) - inżynier pokładowy, pierwszy Brazylijczyk w Kosmosie.

Marcos Pontes powrócił na Ziemię na pokładzie Sojuza TMA-7 wraz z załogą Expedition 12 w dniu 8 kwietnia 2006 po 8 dniach przebywania na ISS.
01 kwietnia 2006 o godz. 04:19 UTC dokowanie do portu nadir modułu Zarya.
28 września 2006 o godz. 21:53 UTC odłączenie i powrót na Ziemię.
29 września 2006 o godz. 01:13 UTC lądowanie w Kazachstanie.

Źródło:

• NSSDCA - Discoverer 22
• NSSDCA - OV1- 4
• NSSDCA - OV1- 5
• NSSDCA - KH-4A 1040
• NSSDCA - Soyuz-TMA 8

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 26 marca

1958 - o godz. 17:38:01 UTC ze stanowiska startowego LC-5 CCMTC AMR (Launch Complex 5, Cape Canaveral Missile Test Center of the Atlantic Missile Range ) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Juno I (RS-24 UT) wyniesiono na orbitę amerykańska sondę kosmiczną Explorer 3.
Celem misji była kontynuacja eksperymentów rozpoczętych przez Explorer 1, a ładunek składał się z licznika promieniowania kosmicznego (rurka Geigera-Müllera) oraz detektora mikrometeorytów (siatka druciana i detektor akustyczny).
Explorer 3 zszedł z orbity 27 czerwca 1958 roku, po 93 dniach działania.

2009 - o godz. 11:49:00 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Soyuz-FG (11A511U-FG nr Yu15000-027) wyniesiono na orbitę radziecki załogowy statek kosmiczny Soyuz-TMA (7K-STMA, 11F732A17 nr 224) z misją Soyuz-TMA 14.
Celem misji było dostarczenie na Międzynarodową Stację Kosmiczną rosyjskiego kosmonauty, amerykańskiego astronauty oraz kosmicznego turystę. Dwóch członków załogi stanowiło część Expedition 19, podczas gdy turysta powrócił 07 kwietnia 2009 na pokładzie Sojuza-TMA 13 z dwoma członkami załogi Expedition 18.
Pojazd zadokował do modułu Zvezda ISS o godzinie 13:05 UTC w dniu 28 marca 2009 r. Ostatnie 150 metrów podczas podejścia do dokowania wykonano ręcznie po wystąpieniu usterki komputera.

Źródło:

• NSSDCA - Explorer 3
• NSSDCA - Soyuz-TMA 14

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 25 marca

1961 - o godz. 06:00:00 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Vostok-K (8K72K nr E103-15) wyniesiono na orbitę radziecki statek kosmiczny Sputnik 10 (pojazd Vostok-3KA nr 2 lub Korabl-Sputnik 5)
Ten statek kosmiczny był piątym i ostatnim z serii pojazdów kosmicznych zaprojektowanych do załogowych lotów kosmicznych. Na jego pokładzie znajdowała się atrapa kosmonauty oraz pies Zvezdochka („mała gwiazda”), a także system telewizyjny i inna aparatura naukowa. Po jednej orbicie pojazd powrócił na Ziemię.

1961 - o godz. 15:17:00 UTC ze stanowiska startowego LC-17A CCAFS (Lauch Complex 17A, Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Delta (nr 295/D-4) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę naukowego Explorer 10 (P 14).
Celem misji było zbadanie pola magnetycznego i plazmy, gdy statek kosmiczny przechodził przez ziemską magnetosferę i w przestrzeń przed księżycową.

1965 - o godz. 10:04:00 UTC ze stanowiska startowego 31/6 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Wostok-2 (8A92 nr G15001-06) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę rozpoznania fotograficznego Kosmos 64 (Zenit-2 nr 26).
Satelita należał do pierwszej generacji wojskowych satelitów fotorozpoznawczych Zenit w wersji 2 (nie było wersji Zenit-1), który wykonywał zdjęcia w niskiej rozdzielczości za pomocą aparatu o ogniskowej 1000 mm oraz 200 mm, po czym kapsuła wróciła na Ziemię po 8 dniach (2 kwietnia 1965).

1965 - o godz. 21:07:00 UTC ze stanowiska startowego 75-3-4 VAFB (Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-SLV2A Agena-D (nr 429) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę rozpoznania fotograficznego KH-4A 1018 (Corona 93, Mission 1018, Bit 7, OPS 4803).
Satelita KH -4A (Keyhole-4A) był piątą wersją programu Corona , mającego na celu zbudowanie satelity rozpoznania optycznego, który przewoził dwie panoramiczne kamery J-1 o ogniskowej 61 cm i rozdzielczości terenowej 2,7 m oraz 4-centymetrową kamerę indeksową o ogniskowej 38 mm, rozdzielczości terenowej 162 m i pokryciu kadru 308 km × 308 km.

Źródło:

• NSSDCA - Sputnik 10
• NSSDCA - P 14 (Explorer 10)
• NSSDCA - Cosmos 64
• NSSDCA - KH-4A 1018

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 22 marca

1982 - o godz. 16:00:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39A, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-3 wahadłowca Columbia.Była to 3 misja STS programu lotów wahadłowców i 3 promu kosmicznego Columbia, a jej celem było testowanie systemu zdalnego manipulatora (Canadarm) oraz przeprowadzenie testów termicznych Columbii poprzez wystawienie ogona, nosa i góry na działanie Słońca przez różne okresy czasu. W trakcie testów załoga stwierdziła, że długotrwała ekspozycja na słońce spowodowała lekkie wypaczenie drzwi ładowni, uniemożliwiając ich całkowite zamknięcie. Obracanie orbitera w celu zrównoważenia temperatur wokół orbitera rozwiązało problem. W ładowni znajdował się pakiet Development Flight Instrumentation (DFI) oraz OSS-1 (nazwany na cześć Biura Nauk Kosmicznych i Zastosowań NASA, NASA Office of Space Science and Applications), który składał się z szeregu instrumentów zamontowanych na palecie Spacelab , przeznaczonych w celu uzyskania danych na temat środowiska bliskiego Ziemi i stopnia zanieczyszczenia spowodowanego przez sam orbiter.

STS-3 on Launch Pad 39A
Credits: NASA
(kliknij aby powiększyć)

1994 - o godz. 04:54:12 UTC ze stanowiska startowego 1/5 kosmodromu Bajkonur (Kazachstan) za pomocą rakiety nośnej Soyuz-U (nr 76032-992) wyniesiono na orbitę bezzałogowy radziecki pojazd zaopatrzeniowy Progress M-22 (nr 222).
Celem misji było dostarczenie zaopatrzenia na stację kosmiczną Mir. Pojazd zacumował do portu rufowego modułu Kvant-1 stacji Mir w dniu 24 marca 1994 r. o godz. 06:39:37 UTC i został oddokowany 23 maja 1994 r. o godz. 00:58:38 UTC.

1996 - o godz. 08:13:04 UTC ze stanowiska startowego LC-39B KSC (Launch Complex 39B, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-76 wahadłowca Atlantis.
Była to 76 misja STS programu lotów wahadłowców i 16 promu kosmicznego Atlantis, a jej celem było dostarczenie zaopatrzenia na stację oraz amerykańskiej astronautki na 4,5 miesięczną misję.
Była to także trzecia misja z dokowaniem amerykańskiego promu kosmicznego do rosyjskiej stacji kosmicznej Mir w ramach programu Shuttle-Mir.

STS-76 Atlantis, OV (Orbiter Vehicle) 104, lifts off from KSC Pad 39B
Credits: NASA
(kliknij aby powiększyć)

Źródło:

• NSSDCA - STS 3/OSS 1
• Zdjęcie STS-3 Columbia - NASA Image and Video Library
• NSSDCA - Progress M-22
• NSSDCA - STS 76

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 9 marca

1934 - w Kłuszynie (Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich obecnie Federacja Rosyjska) urodził się Jurij Aleksiejewicz Gagarin,
Jako pierwszy człowiek odbył podróż kosmiczną na pokładzie pojazdu Wostok 1 w dniu 12 kwietnia 1961 roku.

1961 - o godz. 06:28:00 UTC ze stanowiska startowego LC-1/5 kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Vostok-K (E103-14) wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę Korabl-Sputnik 4 (Sputnik 9, Vostok-3KA nr1).
Był to czwarty testowy lot załogowego statku kosmicznego w ramach programu Wostok i pierwszy z kapsułą Wostok w wersji 3KA. Na pokładzie znajdował się manekin oraz pies. Pojazd tego samego dnia wrócił na Ziemię po wykonaniu jednej orbity.

1965 - o godz. 18:28:00 UTC ze stanowiska startowego 75-1-2 VAFB (Vandenberg Air Force Base) w Kaliforni (USA) za pomocą rakiety nośnej Thor-DM21 Agena-D (nr 419) wyniesiono na orbitę kilka amerykańskich satelitów wojskowych/naukowych.
Celem misji było przetestowanie technologii do wykorzystania w przyszłych misjach wojskowych na bazie satelitów "Poppy", których misja była tajna, dlatego na ich pokładzie znajdowały się małe satelity naukowe i taki cel był podawany publicznie.

2023 - o godz. 19:13:00 UTC ze stanowiska startowego SLC-40, CCSFS (Space Launch Complex 40, Cape Canaveral Space Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Falcon 9 Block 5 (B1062) wyniesiono na orbitę ładunek OneWeb 17 (40 satelitów komunikacyjnych).
Pierwszy stopień wylądował 07 min 50 sek. po starcie w strefie lądowania LZ-1 CCSFS (dawniej LC-13 CCAFS).
Jest to 17 misja poświęcona konstelacji szybkiego Internetu OneWeb, czwarta wyniesiona na orbitę po zerwaniu kontraktu z Roscosmos zrealizowana przez innych dostawców i 3 misja w wykonaniu SpaceX.

Źródło:

• NSSDCA - Sputnik 9
• NSSDCA - 1965-016A - SOLRAD 6B
• NSSDCA - 1965-016B - GGSE 2
• NSSDCA - 1965-016C - GGSE 3
• NSSDCA - 1965-016D - SOLRAD 7B
• NSSDCA - 1965-016E - SECOR 3
• NSSDCA - 1965-016F - OSCAR 3
• NSSDCA - 1965-016G - SURCAL 2B
• NSSDCA - 1965-016H - Dodecahedron
• SpaceX - ONEWEB LAUNCH 17 MISSION

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 8 marca

1967 - o godz. 16:19:00 UTC ze stanowiska startowego LC-17A CCAFS (Launch Complex 17A, Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Delta-C (431/D-46) wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę naukowego OSO-3 (Orbiting Solar Observatory 3 - trzecie Orbitujące Obserwatorium Słoneczne).
Celem misji było przeprowadzenie eksperymentów fizyki słonecznej nad atmosferą podczas pełnego cyklu słonecznego oraz mapowanie sfery niebieskiej pod kątem kierunku i intensywności światła UV, promieniowania rentgenowskiego i promieniowania gamma.

1991 - o godz. 12:03:00 UTC ze stanowiska startowego SLC-4E VAFB (Space Launch Complex 4 East, Vandenberg Air Force Base) w Kalifornii (USA) za pomocą rakiety nośnej Titan-4(03)A wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę wojskowego Onyx 2.
Satelita został wystrzelony na zlecenie DoD (US Department of Defense - Departament Obrony USA) i obsługiwany był przez NRO (National Reconnaissance Office - Narodowe Biuro Rozpoznania), dlatego nie jest znane dokładne jego przeznaczenie lecz prawdopodobnie był to satelita rozpoznawczy do obrazowania radarowego.
Onyx 2 został zdeorbitowany 26 marca 2011 roku.

1991 - o godz. 23:03:00 UTC ze stanowiska startowego LC-17B CCAFS (Launch Complex 17B, Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Delta-6925 (D-203) wyniesiono na orbitę satelitę komunikacyjnego Inmarsat 2-F2.
Satelita zbudowany przez międzynarodowe konsorcjum kierowane przez British Aerospace w celu zapewnienia łączności morskiej, wyposażony w 2 transpondery obsługujące łącza satelita-mobile (usługi) w paśmie L (łącze w górę 1,6 GHz, łącze w dół 1,5 GHz) oraz łącza satelita-ziemia (przekaźnik) w paśmie C (łącze w górę 6,4 GHz, łącze w dół 3,6 GHz). a jego wiązka obejmowała pokrycie mniej więcej 1/3 powierzchni Ziemi.

1997 - o godz. 06:01:00 UTC ze stanowiska startowego LC-36A CCAFS (Launch Complex-36A, Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Atlas-2A (AC-128) wyniesiono na orbitę komercyjnego satelitę komunikacyjnego Tempo 2.
Satelita może transmitować ponad 200 kanałów z wysokiej jakości programami telewizyjnymi do operatorów kablowych i indywidualnych (posiada 32 transpondery pasma Ku o dużej mocy) oraz ma dwukrotnie większą moc i pojemność niż porównywalne satelity.
W sierpniu 2000 DirecTV zmienił nazwę Tempo 2 na DirecTV 6.

2001 - o godz. 11:42:09 UTC ze stanowiska startowego LC-39B KSC (Launch Complex 39B, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-102 wahadłowca Discovery.
Była to 103 misja STS programu lotów wahadłowców i 29 promu kosmicznego Endeavour, a jej celem była wymiana załogi na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Na stację została dostarczona druga załoga (Expedition 2), a pierwsza załoga (Expedition 1) powróciła na Ziemię po 140 dniach 23 godz. 39 min przebywania w kosmosie. Dodatkowo dostarczono na stację zapasy w kontenerze Leonardo MPLM.

2001 - o godz. 22:51:00 UTC z kompleksu startowego ELA-3 CSG (Ensembles de Lancement Ariane,  Centre Spatial Guyanais) w Kourou (Gujana Francuska) za pomocą rakiety nośnej Ariane-5G (V-140 / 509) wyniesiono na orbitę satelity komunikacyjne Eurobird 1 i BSAT 2A.
Satelita Eurobird 1 należący do europejskiego konsorcjum Eutelsat, przenosi 24 transpondery w paśmie Ku, aby zapewnić szerokie pasmo i wysoką moc transmisji, natomiast BSAT 2A to japoński satelita telekomunikacyjny zapewniający bezpośrednią komunikację głosową, wideo i internetową dla użytkowników indywidualnych.

2002 - o godz. 22:59:00 UTC ze stanowiska startowego SLC-36A CCAFS (Space Launch Complex 36A, Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Atlas-2A (AC-143) wyniesiono na orbitę amerykańskiego geosynchronicznego satelitę komunikacyjnego TDRS-9 (TDRS-I).
Satelita TDRS 9 (Tracking and Data Relay Satellite 9 - Satelita śledzący i przekazujący dane nr 9) należy do drugiej generacji satelitów TDRSS (Tracking and Data Relay Satellite System - systemu satelitarnego śledzenia i przekazywania danych) obsługującego wymianę danych pomiędzy stacjami naziemnymi, a tzw. platformami użytkownika np. satelitami położonymi na niskich orbitach, Międzynarodową Stacją Kosmiczną, system obsługuje także balony, samoloty, i odległe bazy, takie jak stacja na biegunie południowym Amundsen-Scott.
Satelita może jednocześnie nadawać i odbierać w paśmie S oraz w paśmie Ku lub Ka.

Źródło:

• NSSDCA - OSO 3
• NSSDCA - USA 69
• NSSDCA - Inmarsat 2-F2
• NSSCA - Tempo 2
• NSSDCA - STS 102
• NSSDCA - Eurobird 1
• NSSDCA - BSAT 2A
• NSSDCA - TDRS-I

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 2 marca

1995 - o godz. 06:38:13 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39A,  Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-67 wahadłowca Endeavour.
Była to 68 misja STS programu lotów wahadłowców i 8 promu kosmicznego Endeavour, a jej celem były obserwacje astronomiczne za pomocą laboratorium ASTRO-2 umieszczonego w ładowni wahadłowca. Eksperyment składał się z trzech unikalnych instrumentów - Hopkins Ultraviolet Telescope (HUT), Ultraviolet Imaging Telescope (UIT) i Wisconsin Ultraviolet Photo-Polarimeter Experiment (WUPPE).

2019 - o godz. 07:49:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39A, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Falcon-9 v1.2b5 (B1051.1) wyniesiono na orbitę załogowy pojazd Dragon (C201-F1) w misji Crew Dragon DM-1 (demonstration mission 1).
Była to pierwsza misja załogowego pojazdu Dragon w celach demonstracyjnych i przetestowania systemów, w której nie brali udziału astronauci.

2023 - o godz. 05:34:00 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39A,  Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Falcon-9 v1.2b5 (B1078) wyniesiono na orbitę załogowy pojazd Crew Dragon 6 (Dragon C206-F4, Endeavour)
Na pokładzie znajduje się czteroosobowa załoga:

• Stephen Bowen,
• Warren "Woody" Hoburg,
• Andrey Fedyaev,
• Sultan Alneyadi

Rakieta nośna wylądowała na platformie "Just Read The Instructions" („Po prostu przeczytaj instrukcje”), natomiast pojazd Dragon autonomicznie zadokuje do stacji kosmicznej w piątek, 3 marca, około 06:17 UTC.

Źródło:

• NSSDCA - STS 67/Astro 2
• NSSDCA - Crew Dragon Demo 1
• SpaceX - CREW-6 MISSION

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 1 marca

1966 - o godz. 11:03:49 UTC ze stanowiska startowego LC-31/6 kosmodromu Bajkonur (Kazachstan) za pomocą rakiety nośnej Molniya-M (Blok-L U15000-050) wyniesiono na orbitę radziecką sondę kosmiczną Kosmos 111 (Ye-6S nr 204).
Z powodu utraty kontroli nad przechyleniem górnego stopnia Blok-L nie udało się wystrzelić statku kosmicznego na trajektorię księżycową w wyniku czego pojazd wszedł w atmosferę  dwa dni po starcie.

2002 - o godz. 11:22:02 UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39A, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-109 wahadłowca Columbia.
Była to 108 misja STS programu lotów wahadłowców i 27 promu kosmicznego Columbia, a jej celem było przeprowadzenie prac serwisowych Kosmicznego Teleskopu Hubble'a (HST-  Hubble Space Telescope). Była to zarazem czwarta misja serwisowa HST oznaczona jako SM3B.

2013 - o godz. 15:10:00 UTC ze stanowiska startowego SLC-40 CCSFS (Space Launch Complex 40, Cape Canaveral Space Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Falcon-9 v1.0 wyniesiono na orbitę zaopatrzeniowy statek kosmiczny Dragon (C104).
Była to czwarta misja orbitalna statku kosmicznego Dragon i druga misja operacyjna, przewożąca ładunek w ramach kontraktu NASA Commercial Resupply Services (CRS) do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Źródło:

• NSSDCA - Cosmos 111
• NSSDCA - STS 109
• NSSDCA - SpaceX CRS-2

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 20 lutego

1962 - o godz. 14:47:39 UTC ze stanowiska startowego LC-14 CCSFS (Launch Complex 14, Cape Canaveral Space Force Station) na Florydzie (USA) za pomocą rakiety nośnej Atlas LV-3B 109-D wyniesiono na orbitę amerykański załogowy statek kosmiczny Mercury-Atlas 6 (MA-6).
Był to pierwszy amerykański załogowy lot orbitalny z astronautą Johnem H. Glenn Jr. w ramach Projektu Mercury. Sonda kosmiczna Mercury, nazwana Friendship 7 wykonała po raz pierwszy trzy okrążenia Ziemi i wodowała na północnym Atlantyku.
Całkowity czas lotu misji wyniósł cztery godziny 55 minut i 23 sekundy.
Astronauta John Glenn Jr został trzecim Amerykaninem w kosmosie i pierwszym, który okrążył Ziemię trzy razy, a zarazem piątą osobą w historii, która znalazła się w przestrzeni kosmicznej.

Astronauta John Glenn w kapsule Friendship 7 podczas pierwszego załogowego lotu orbitalnego MA-6 Credits: NASA / MSFC

Źródło:

• NSSDCA - Mercury Atlas 6

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 8 lutego

2010 - o godz. 09:14:00  UTC ze stanowiska startowego LC-39A KSC (Launch Complex 39, Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wystartowała misja STS-130 wahadłowca Endeavour.

Była to 130 misja STS programu lotów wahadłowców i 24 promu kosmicznego Endeavour, a jej celem było dostarczenie na orbitę między innymi  moduł Tranquility i moduł kopuły (Cupola module - zrobotyzowana stacja kontrolna z sześcioma oknami po bokach i jednym w środku, zapewniającymi 360-stopniowy widok wokół stacji).

Misja miała oznaczenie ISS assembly flight 20A (lot montażowy ISS 20A).

Widok zewnętrzny modułu kopuły z dowódcą Ekspedycji 39 i astronautą (JAXA) Koichi Wakatą w środku, Photo Credit: NASA/JSC

Źródło:

• NSSDCA - STS 130

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 31 stycznia

1961 - o godz. 16:55:00 UTC z kompleksu startowego LC-5 CCSFS (Launch Complex 5, Cape Canaveral Space Force Station) na Florydzie (USA)  za pomocą rakiety nośnej Redstone MRLV MR-2 wyniesiono na orbitę statek kosmiczny Merkury nr 5.

Był to test rakiety nośnej i pojazdu w ramach Projektu Merkury, który miał wynieść na orbitę pierwszego Amerykanina. Na pokładzie kapsuły znajdował się szympans o imieniu Ham (pierwsza wielka małpa człekokształtna w kosmosie), a sam lot trwał 16 min. 39 sek zakończony wodowaniem w Oceanie Atlantyckim.

1961 - o godz. 20:24:00 UTC z PMRF (Pacific Missile Range Facility) na Hawajach (USA) za pomocą rakiety nośnej Atlas 70D-Agena 2102 wyniesiono na orbitę amerykańskiego satelitę nadzoru fotograficznego SAMOS 2.
Na pokładzie znajdował się sprzęt fotograficzny i powiązany sprzęt testowy, akustyczny (mikrofonowy miernik gęstości) aparat do wykrywania mikrometeorytów, sonda plazmowa i miernik pola elektrycznego.
Program SAMOS (Satellite and Missile Observation System) był rozwijany równocześnie z programem CORONA jednak różniły się one sposobem zwracania zarejestrowanego materiału, w tym przypadku film przesyłany był drogą radiową, podczas gdy w satelitach KeyHole (CORONA) zarejestrowany film wracał kapsułą powrotną na Ziemię.

Źródło:

• NSSDCA - Mercury Redstone 2
• NSSDCA - SAMOS 2
• NSSDCA - STS 42/IML 1

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 30 stycznia

1992 - o godz. 16:07:17 UTC na pasie startowym 22 EAFB (Edwards Air Force Base) w Kaliforni (USA) wylądował prom kosmiczny Discovery misja STS-42.
Misja trwała 8 dni 1 godz, 14 min, 44 sek, w tym czasie wahadłowiec wykonał 129 orbit i pokonał dystans 5 407 122 km.

Źródło:

• NSSDCA - STS 42/IML 1

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza

Kartka z kalendarza - 27 stycznia

1967 - podczas testów przedstartowych na platformie startowej LC-34 CCAFS (Launch Complex 34 Cape Canaveral Air Force Station) na Florydzie (USA) uległ zniszczeniu w wyniku pożaru moduł dowodzenia CSM-012 (Command and Service Module) pojazdu kosmicznego AS-204.
W wyniku nieszczęśliwego wypadku zginęła cała trzyosobowa załoga:

• Virgil "Gus" Grissom,
• Edward H. White II,
• Roger B. Chaffee

W wyniku dochodzenia stwierdzono, że do wypadku doszło w wyniku zaniedbań i splotu nieszczęśliwych zdarzeń; problemów z komunikacją, wadliwej instalacji elektrycznej, nasyconej tlenem atmosfery wewnątrz pojazdu, skomplikowanego i długiego czasu otwierania włazu.
24 kwietnia 1967 roku George E. Mueller (z-ca administratora załogowych lotów kosmicznych) ogłosił zmianę nazwy pojazdu AS-204 jako Apollo  1 aby uczcić pamięć zmarłych astronautów.

Apollo 1 Crew - Gus Grissom, Ed White, Roger Chaffee
Photo credits: NASA

1981 - o godz. 14:58:00 UTC ze stanowiska 43/3 kosmodromu Plesieck (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Wostok-2M wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę nadzoru radiowego Kosmos-1242.
Satelita należał do wojskowego systemu nadzoru radiowego ELINT (Electronic signals intelligence) o nazwie Tselina-D, a jego głównym celem było określanie dokładnej lokalizacji obiektów emitujących fale radiowe, a także ich typu, trybu działania i stopnia aktywności.

1983 - o godz. 08:38:00 UTC  z kosmodromu Bajkonur (ZSRR) za pomocą rakiety nośnej Soyuz-U wyniesiono na orbitę radzieckiego satelitę nadzoru fotograficznego Kosmos 1438.
Satelita należał do trzeciej generacji wojskowych satelitów foto rozpoznawczych Zenit w wersji 6U, które posiadały nową kamerę wysokiej rozdzielczości, panele słoneczne i silnik z możliwością ponownego uruchomienia, dzięki czemu orbita satelity mogła być zmieniana w trakcie jego misji, po 13 dniach kapsuła z kamerami wracała na ziemię. Była to wersja uniwersalna przeznaczona do pracy na niskiej orbicie (fotografie wysokiej rozdzielczości) jak i na wysokiej orbicie (fotografie ogólne).

1985 - o godz. 21:23:23 UTC na lądowisku wahadłowców SLF-15 KSC (Shuttle Landing Facility Runaway 15 Kennedy Space Center) na Florydzie (USA) wylądował prom kosmiczny Discovery misja STS-51-C.
Misja trwała 3 dni 1 godz. 33 min. 23 sek. w tym czasie wahadłowiec wykonał 49 orbit i pokonał dystans 2 010 000 km.

Źródło:

• NASA - Apollo1
• Zdjęcie załogi Apollo 1 - NASA Images
• NSSDCA - Cosmos 1242
• NSSDCA - Cosmos 1438
• NSSDCA - STS 51C

---

Znajdź inne wydarzenia w naszym kalendarzu

Historia podboju Kosmosu - kartka z kalendarza